Khi con không muốn đi học – đừng vội mắng

Khi con không muốn đi học, nhiều cha mẹ phản xạ ngay bằng sự lo lắng, bực bội, thậm chí là quát mắng. “Có mỗi việc đi học mà cũng than!”, “Con lười quá!”, “Không đi học thì làm được gì?”… Những câu nói tưởng chừng vô hại ấy lại có thể làm tổn thương trẻ nhiều hơn chúng ta nghĩ.

Trong bối cảnh áp lực học tập, kỳ vọng điểm số và môi trường cạnh tranh ngày càng cao, việc trẻ không muốn đến trường không đơn thuần là “lười” hay “bướng”. Đó có thể là tín hiệu cảnh báo về cảm xúc, tâm lý hoặc những khó khăn mà con đang âm thầm chịu đựng.

Bài viết này sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu và cách xử lý khi con không muốn đi học – theo hướng tích cực, khoa học và đầy yêu thương.


1. Khi con không muốn đi học – Đằng sau là điều gì?

Nhiều cha mẹ cho rằng trẻ không muốn đi học vì ham chơi hoặc thiếu kỷ luật. Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều nguyên nhân sâu xa hơn.

1.1. Áp lực học tập và điểm số

Trẻ có thể:

  • Sợ bị điểm kém

  • Sợ bị so sánh với bạn bè

  • Sợ thầy cô phê bình trước lớp

  • Cảm thấy mình “không đủ giỏi”

Khi áp lực vượt quá khả năng chịu đựng, não bộ trẻ sẽ kích hoạt phản ứng né tránh – và việc “không muốn đi học” là một biểu hiện dễ thấy.

1.2. Bị bắt nạt học đường

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua là bạo lực học đường – cả thể chất lẫn tinh thần.

Trẻ có thể:

  • Bị bạn trêu chọc, cô lập

  • Bị lan truyền tin đồn trên mạng

  • Bị bắt nạt trong lớp mà không dám nói

Nỗi sợ này khiến việc đến trường trở thành ám ảnh.

1.3. Khó khăn trong học tập

Một số trẻ gặp vấn đề về:

  • Khả năng tập trung

  • Rối loạn học tập (như khó đọc, khó viết)

  • Không theo kịp bài giảng

Nếu không được hỗ trợ, trẻ sẽ dần mất tự tin và chán nản.

1.4. Vấn đề tâm lý: lo âu, stress, trầm cảm

Hiện nay, tình trạng lo âu học đường và stress ở trẻ em đang gia tăng.

Dấu hiệu có thể bao gồm:

  • Đau bụng, đau đầu mỗi sáng

  • Mất ngủ

  • Thường xuyên cáu gắt

  • Khóc khi nhắc đến trường

Đây không phải là “giả vờ”, mà có thể là phản ứng thật của cơ thể trước căng thẳng.


2. Mắng con – Giải pháp nhanh nhưng gây hệ quả dài lâu

Khi con nói “Con không muốn đi học”, nếu cha mẹ phản ứng bằng la mắng, điều gì xảy ra?

2.1. Trẻ đóng cửa cảm xúc

Khi bị mắng, trẻ sẽ:

  • Ngừng chia sẻ

  • Sợ nói ra vấn đề thật

  • Cảm thấy mình không được thấu hiểu

Dần dần, khoảng cách giữa cha mẹ và con ngày càng lớn.

2.2. Gia tăng lo âu và tự ti

Những câu như:

  • “Con yếu quá!”

  • “Có vậy mà cũng không làm được!”

  • “Con làm bố mẹ thất vọng!”

Có thể khiến trẻ hình thành niềm tin tiêu cực về bản thân. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lòng tự trọng và động lực học tập lâu dài.

2.3. Trẻ học cách che giấu thay vì đối diện

Thay vì tìm cách giải quyết vấn đề, trẻ có thể:

  • Nói dối

  • Giả bệnh

  • Trốn học

Khi đó, vấn đề không những không được xử lý mà còn nghiêm trọng hơn.


3. Cha mẹ nên làm gì khi con không muốn đi học?

Thay vì mắng, hãy chọn cách tiếp cận tích cực hơn.

3.1. Bình tĩnh và lắng nghe

Câu đầu tiên nên là:

“Con có thể kể cho bố/mẹ nghe chuyện gì đang xảy ra không?”

Không phán xét. Không cắt ngang. Không vội đưa lời khuyên.

Đôi khi, điều trẻ cần nhất chỉ là được lắng nghe.

3.2. Giúp con gọi tên cảm xúc

Trẻ nhỏ thường không biết diễn đạt cảm xúc của mình.

Cha mẹ có thể hỏi:

  • Con đang buồn hay lo lắng?

  • Con sợ điều gì nhất khi đến lớp?

  • Có ai làm con khó chịu không?

Khi cảm xúc được gọi tên, nó sẽ bớt đáng sợ hơn.

3.3. Phối hợp với giáo viên

Nếu nghi ngờ con gặp vấn đề ở trường, hãy:

  • Trao đổi với giáo viên chủ nhiệm

  • Tìm hiểu tình hình lớp học

  • Hỏi thăm các phụ huynh khác

Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường rất quan trọng.

3.4. Điều chỉnh kỳ vọng

Không phải đứa trẻ nào cũng cần đứng top lớp.

Hãy tự hỏi:

  • Mình có đang đặt kỳ vọng quá cao?

  • Mình có vô tình so sánh con với người khác?

Đôi khi, việc giảm áp lực lại giúp trẻ tiến bộ nhanh hơn.

3.5. Tạo môi trường học tập tích cực tại nhà

  • Không biến việc học thành “cuộc chiến”

  • Tôn trọng nhịp độ của con

  • Khen ngợi nỗ lực thay vì chỉ chú trọng kết quả

Một môi trường an toàn sẽ giúp trẻ phục hồi động lực.


4. Khi nào cần tìm sự hỗ trợ chuyên môn?

Nếu tình trạng kéo dài trên 2–3 tuần và xuất hiện các dấu hiệu sau, cha mẹ nên cân nhắc tìm đến chuyên gia tâm lý:

  • Trẻ thường xuyên khóc khi đến trường

  • Sụt cân, mất ngủ

  • Kết quả học tập giảm mạnh

  • Có biểu hiện trầm cảm, thu mình

Việc tìm hỗ trợ sớm không phải là “vẽ chuyện”, mà là cách bảo vệ sức khỏe tinh thần cho con.


5. Làm sao để xây dựng động lực học tập lâu dài?

5.1. Tập trung vào ý nghĩa, không chỉ điểm số

Hãy giúp con hiểu:

  • Học để hiểu thế giới

  • Học để phát triển kỹ năng

  • Học để khám phá bản thân

Khi mục tiêu không chỉ là điểm 10, áp lực sẽ giảm đáng kể.

5.2. Dạy con kỹ năng quản lý cảm xúc

  • Hít thở sâu khi căng thẳng

  • Viết nhật ký

  • Chia sẻ với người tin tưởng

Giáo dục cảm xúc (SEL) đang được xem là chìa khóa giúp trẻ thích nghi tốt hơn với môi trường học đường.

5.3. Xây dựng thói quen tích cực

  • Ngủ đủ giấc

  • Hạn chế thiết bị điện tử

  • Có thời gian vui chơi

Một cơ thể khỏe mạnh sẽ hỗ trợ tinh thần ổn định.


6. Thông điệp dành cho cha mẹ

Khi con không muốn đi học, đừng vội mắng.

Đó có thể là:

  • Lời cầu cứu thầm lặng

  • Dấu hiệu của stress

  • Nỗi sợ mà con chưa biết diễn đạt

Mỗi lần cha mẹ chọn lắng nghe thay vì quát mắng, là một lần con học được rằng:
“Con được yêu thương vô điều kiện.”

Trường học nên là nơi nuôi dưỡng ước mơ, không phải nơi gieo nỗi sợ. Và gia đình chính là điểm tựa an toàn nhất để con đủ mạnh mẽ bước ra thế giới.


Kết luận

Khi con không muốn đi học – đừng vội mắng, hãy dừng lại để thấu hiểu.

Một lời hỏi han nhẹ nhàng có thể cứu vãn cả một tâm hồn đang tổn thương. Một cái ôm có thể mạnh hơn hàng trăm lời trách móc.

Nuôi dạy con không phải là ép con đi đúng con đường mình muốn, mà là đồng hành để con đủ tự tin bước đi trên con đường của chính mình.

Nếu bạn đang lo lắng vì con chán học, hãy bắt đầu từ sự lắng nghe hôm nay. Vì phía sau câu nói “Con không muốn đi học” có thể là cả một thế giới cảm xúc đang chờ được thấu hiểu.

Xem thêm: Học phí Gia sư dạy kèm tại nhà TPHCM

Trung tâm Gia sư Trí Tuệ Việt chúc các bạn thành công !

Quý Phụ huynh, học viên cần hỗ trợ vui lòng liên hệ:

TRUNG TÂM GIA SƯ TRÍ TUỆ VIỆT

Điện Thoại : 0932 622 625

Email: [email protected]

Website: www.giasuttv.net

Bài viết khác: 

Đánh giá bài viết