Trong một thế giới tràn ngập công nghệ và thiết bị điện tử, việc đọc sách dần bị lãng quên bởi cả người lớn lẫn trẻ em. Tuy nhiên, với trẻ nhỏ, đọc sách không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là nền tảng để phát triển ngôn ngữ, tư duy, cảm xúc và nhân cách. Trẻ có thói quen đọc sách thường học tốt hơn, có vốn từ phong phú, biết cách thể hiện cảm xúc và có trí tưởng tượng phong phú.
Thói quen này không tự nhiên mà có. Nó cần được gieo mầm, nuôi dưỡng và duy trì bằng sự đồng hành thông minh từ cha mẹ. Vậy cha mẹ nên bắt đầu từ đâu, làm sao để con yêu sách và giữ thói quen đó lâu dài?
1. Lợi ích của việc đọc sách với sự phát triển của trẻ
1.1. Tăng cường khả năng ngôn ngữ và từ vựng
Trẻ tiếp xúc với sách sẽ nghe và nhìn thấy nhiều từ ngữ phong phú, giúp mở rộng vốn từ và cải thiện khả năng diễn đạt.
1.2. Rèn luyện khả năng tập trung và kiên nhẫn
Khác với việc lướt điện thoại, đọc sách đòi hỏi sự chú tâm và kiên nhẫn. Điều này rất tốt cho việc rèn luyện sự tập trung – yếu tố quan trọng trong học tập và làm việc sau này.
1.3. Kích thích trí tưởng tượng và tư duy phản biện
Mỗi cuốn sách mở ra một thế giới mới. Trẻ được rèn luyện khả năng tưởng tượng, liên tưởng và đặt câu hỏi về thế giới xung quanh.
1.4. Phát triển trí tuệ cảm xúc (EQ)
Qua các nhân vật, tình huống, trẻ học cách thấu hiểu cảm xúc, biết đồng cảm và phân biệt đúng sai.
1.5. Gắn kết gia đình
Thời gian đọc sách cùng cha mẹ tạo nên những khoảnh khắc gắn kết quý giá, vừa học vừa chơi mà không áp lực.
2. Khi nào là thời điểm lý tưởng để bắt đầu?
Câu trả lời là: CÀNG SỚM CÀNG TỐT. Các nghiên cứu cho thấy, trẻ sơ sinh từ 6 tháng tuổi đã có thể nhận biết giọng nói và phản ứng với sách có hình ảnh. Dù chưa biết chữ, trẻ nhỏ vẫn có thể “đọc” qua tranh và giọng kể của cha mẹ.
Độ tuổi từ 3–8 tuổi là “giai đoạn vàng” để hình thành thói quen đọc sách. Trẻ trong độ tuổi này có sự tò mò tự nhiên, thích khám phá, và rất dễ bị ảnh hưởng bởi cách tiếp cận tích cực từ cha mẹ.
3. Làm thế nào để giúp con xây dựng thói quen đọc sách?
3.1. Bắt đầu từ việc đọc cùng con mỗi ngày
Dành ra 15–30 phút mỗi ngày để đọc cùng con. Không cần quá nhiều thời gian, quan trọng là tính đều đặn. Việc này nên được đưa vào lịch trình sinh hoạt cố định, chẳng hạn đọc trước giờ đi ngủ.
3.2. Tạo không gian đọc sách hấp dẫn
Không gian yên tĩnh, ánh sáng tốt, có kệ sách phù hợp với chiều cao của trẻ sẽ kích thích trẻ chủ động lựa chọn sách. Trang trí ngộ nghĩnh, nhiều màu sắc cũng khiến trẻ hứng thú hơn.
3.3. Lựa chọn sách phù hợp độ tuổi và sở thích
Không phải cứ sách dày, nội dung “cao siêu” là tốt. Trẻ mầm non và tiểu học cần những sách có hình ảnh sinh động, ít chữ, nội dung gần gũi, nhẹ nhàng, hài hước, mang tính giáo dục nhẹ nhàng.
3.4. Trở thành “tấm gương đọc sách” cho con
Trẻ học bằng cách quan sát. Nếu thấy cha mẹ chăm đọc sách, trẻ sẽ tự nhiên hình thành suy nghĩ “đọc sách là điều thú vị”. Hãy để trẻ nhìn thấy bạn đọc sách thay vì dán mắt vào điện thoại.
3.5. Dẫn con đi nhà sách, thư viện
Trải nghiệm “săn sách” là niềm vui với nhiều trẻ nhỏ. Đưa con đi nhà sách mỗi tháng, cho con tự chọn một cuốn, hoặc dành thời gian đọc sách tại thư viện là cách tốt để tăng sự hứng thú.
3.6. Kể chuyện thay vì chỉ đọc chữ
Cha mẹ có thể “diễn cảm” như kể một câu chuyện, thay đổi giọng nói theo nhân vật, đặt câu hỏi như: “Con nghĩ bạn thỏ sẽ làm gì tiếp theo?”, “Nếu là con thì con có tha thứ không?” – tạo ra sự tương tác hấp dẫn.
3.7. Khen ngợi và ghi nhận khi con đọc sách
Những lời khen như “Mẹ rất tự hào vì con đọc xong một cuốn sách!”, hoặc việc dán sticker khen thưởng khi con đọc đều đặn mỗi tuần có thể khích lệ tinh thần trẻ rất nhiều.
4. Những sai lầm thường gặp khi rèn thói quen đọc sách cho trẻ
4.1. Ép buộc thay vì tạo hứng thú
Nhiều cha mẹ bắt con đọc sách như “làm bài tập”, khiến trẻ có tâm lý sợ sách. Đọc sách nên là niềm vui, không phải nhiệm vụ bắt buộc.
4.2. Chọn sách không phù hợp với tuổi hoặc sở thích
Sách quá khó, quá dài, nội dung khô khan khiến trẻ mất hứng thú ngay từ đầu.
4.3. Kỳ vọng con đọc nhanh, hiểu sâu
Trẻ em có tốc độ và cách hiểu khác nhau. Điều quan trọng không phải số lượng sách mà là trải nghiệm tích cực với từng cuốn.
4.4. Chỉ khuyến khích đọc sách “giáo dục”
Truyện tranh, sách hài hước, sách tô màu – miễn là trẻ yêu thích và phù hợp lứa tuổi – đều là sách có giá trị.
5. Các hình thức kết hợp giúp con duy trì thói quen đọc
5.1. Nhật ký đọc sách
Cha mẹ cùng con lập sổ tay “Nhật ký đọc sách”, ghi lại tên sách, ngày đọc, cảm nghĩ của con (có thể vẽ thay vì viết).
5.2. Thử thách đọc sách mỗi tháng
Tạo mini challenge như “Đọc 5 cuốn trong 1 tháng”, “Tìm sách về con vật yêu thích”, có phần thưởng nhỏ để khích lệ.
5.3. Câu lạc bộ đọc sách trong gia đình
Cả nhà chọn một cuốn sách đọc cùng nhau, cuối tuần cùng nhau chia sẻ điều yêu thích nhất từ cuốn sách.
5.4. Kết hợp kể chuyện và đóng vai
Sau khi đọc, cha mẹ có thể cùng con đóng vai nhân vật, dùng đồ chơi minh họa lại câu chuyện – cách này rất hiệu quả với trẻ mẫu giáo, tiểu học.
6. Một số đầu sách gợi ý theo độ tuổi
Trẻ 3–5 tuổi:
-
Chú sâu háu ăn – Eric Carle
-
Gấu Pooh – A. A. Milne
-
Momo bé bỏng
-
Bộ “10 chú ếch” – Hisako Madokoro
Trẻ 6–8 tuổi:
-
Những người bạn trong rừng – Enid Blyton
-
Nhật ký chú bé nhút nhát – Jeff Kinney
-
Thần đồng đất Việt
-
Dế Mèn phiêu lưu ký – Tô Hoài
Trẻ 9–12 tuổi:
-
Harry Potter – J.K. Rowling
-
Charlie và nhà máy sô cô la – Roald Dahl
-
Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh – Nguyễn Nhật Ánh
-
Truyện cổ Andersen, Grimm, Việt Nam
7. Kết luận: Đọc sách – món quà quý giá cho tương lai của con
Xây dựng thói quen đọc sách không phải chuyện ngày một ngày hai, mà là quá trình kiên trì, gắn bó giữa cha mẹ và con cái. Mỗi cuốn sách là một người bạn, một cánh cửa mở ra thế giới mới cho trẻ. Đọc sách giúp trẻ học tốt hơn, sống sâu sắc hơn và trưởng thành toàn diện hơn.
Vì vậy, hãy bắt đầu từ hôm nay – bằng một cuốn sách đơn giản, một khoảnh khắc đọc cùng con, và một lời khen nho nhỏ. Hành trình này có thể thay đổi cả tương lai của trẻ.
Xem thêm: Học phí Gia sư dạy kèm tại nhà TPHCM
Trung tâm Gia sư Trí Tuệ Việt chúc các bạn thành công !
Quý Phụ huynh, học viên cần hỗ trợ vui lòng liên hệ:
TRUNG TÂM GIA SƯ TRÍ TUỆ VIỆT
Điện Thoại : 0932 622 625
Email: [email protected]
Website: www.giasuttv.net
Bài viết khác:
- Kinh nghiệm tìm gia sư toán cấp 3 giỏi tại TPHCM
- Gia sư luyện thi đại học tại nhà ở TPHCM
- Gia sư dạy kèm tiếng Anh tại nhà giỏi uy tín ở TPHCM
- Kinh nghiệm thuê gia sư môn văn uy tín tại TPHCM
- Kinh nghiệm tìm gia sư dạy kèm lớp 1 tại nhà
- Kinh nghiệm ôn thi đại học các bạn nên tham khảo
- Bí quyết thuê gia sư tiểu học tại nhà uy tín